NEWS
As Iceland "celebrates" its first anniversary of THE BIG CRASH, HH opens an art exhibition titled "The Icelandic Expansion 2009" - a sarcastic title, since "The Icelandic Expansion" (Icelandic business-viking-raids on foreign shores) came to a shrieking halt one year ago. The show features a series of photographs shot last January in an unnamed country in southern Africa, showing a once invincible, now desperate Icelandic "business-viking" wandering around the poor third world suburbs, sleeping on the beach and begging in the street. Show is at The Contemporary Art Gallery, Skólavörðustígur 3, 101 Reykjavik, 7-20 October 2009.
HH was invited to be among the speakers at the opening ceremony of the art festival in Bergen Norway last May, a black tie event held at the big and festive Grieghallen, with the king and queen of Norway up front. HH's speech focused on the current crisis in Iceland and the relations between the two countries. It was recorded by Norwegian Televison, NRK, and is now available on youtube.com.
ART
01. febrúar 2001 | 00:00
Flugvöllurinn fer burt. Það er bara spurningin hvenær hann fer. Því meir sem við hugsum til framtíðar því fáránlegri verður flugvöllurinn. Hugsum okkur árið 2101. Það er nú ekki svo langt fram undan. Börn okkar verða ekki orðin nema 120 ára, barnabörnin níræð. Hvað verða margir íbúar í Reykjavík þá? Ef þeim fjölgar jafn ört og á síðustu hundrað árum þá býr ein milljón manna í Reykjavík árið 2101. Mönnum finnst þetta kannski ótrúlegt en þó samt ekki eins ótrúlegt og þurrabúðarmönnunum árið 1901 hefði þótt að heyra að eftir hundrað ár byggju hundrað þúsund manns í bænum. Við sjáum hvert stefnir. Hvar á að koma öllu þessu fólki fyrir? Uppá Sandskeiði? Út í Engey? Suður með sjó? Já, auðvitað er mesta plássið þar. Þar má vel koma fyrir níu hundruð þúsund manna byggð, en þá verður heldur ekkert pláss fyrir flugvöll í Hvassahrauni. Vandamálið sem blasir við okkur nú er því það að flugvöllurinn í Hvassahrauni verður kannski að fara. Það er því dálítið furðulegt að við skulum vera að deila um það hvort flugvöllurinn eigi að fara úr Vatnsmýrinni.
Auðvitað. Auðvitað verður hann að fara, og hann mun fara fyrr eða síðar. Stuðningsmenn hans eru strax farnir að hljóma eins og síðustu afkomendur Ingólfs Arnarsonar sem hanga sem fastast á gömlu landnámsjörðinni hans langalangalangafa í Aðalstrætinu þegar Skúli fógeti kemur og vill hefja þar innréttingarnar. "En þetta er svo gott beitarland" nöldra þeir þegar Skúli vill reka þá upp úr Kvosinni. Þessir menn segja líka að umhverfið í kringum hugsanlegan flugvöll suður af Hafnarfirði sé of fjöllótt. Of mikil ókyrrð í lofti. Samt er Esjan miklu hærra og stærra fjall en Bláfjöll og Keilir og á korti að sjá er hún álíka nálægt Reykjavíkurflugvelli og þau eru frá hugsanlegum Hafnarfjarðarflugvelli.
Annars eigum við ekki að láta flugtæknifræðingana hafa okkur út í tæknileg smáatriði varðandi staðarval á nýjum flugvelli. Aðalatriðið er að völlurinn fari úr Vatnsmýrinni. Látum ekki skipulagsfræðingana heldur rugla okkur í ríminu með leiðinlegum málamiðlunartillögum um flugvöll sem er hálfur út í Skerjafirði og hálfur á háskólalóðinni. Slíkur "sparnaður" verður dýr til lengdar. Við verðum að horfa til framtíðar. Við verðum að bjarga Reykjavík. Bjarga henni frá því að verða önnur Los Angeles þar sem menn þurfa að keyra í tuttugu mínútur eftir mjólk og brauði. Bjarga henni frá því að fletjast út í eilíft úthverfi þar sem önnur hver gata er botnlangi. Við verðum að bjarga borginni frá þessu botlangakasti sem hún er búin að vera í síðastliðin tuttugu ár. Gerum Reykjavík frekar að New York heldur en Los Angeles. Ég þykist reyndar vita það að borgin okkar mun þróast eins og New York. Í New York er og verður aðeins ein Manhattan-eyja.
Nesið okkar mjóa sem við stöndum nú á er okkar Manhattan. Það er og verður alltaf miðbær höfuðborgarsvæðisins, miðstöð landsins alls. Hér verður kjarninn. Smám saman mun síðan þessi níu hundruð þúsund manna byggð þróast suður með sjó, út á Reykjanesið, þar sem verður þá breið úthverfabyggð, einskonar Brooklyn og Long Island sem endar í Leifsstöð rétt eins og raðhúsalengjurnar á Long Island enda við Kennedy-flugvöll. Og flugvöllur í Kapelluhrauni yrði þá okkar La Guardia (innanlandsflugvöllur Ameríkana). Á hina höndina er svo Viðey eins og Staten Island og Kjósin New Jersey. Breiðholtið Bronx og Kópavogur Queens.
Ef Reykjavíkurflugvöllur væri hinsvegar settur niður í New York núna, þá væri hann á miðri Manhattan eyju, hann væri í Central Park. Við erum hinsvegar ansi heppin að flugvöllurinn sé þarna enn þá. Því það gefur okkur tækifæri á því að bæta fyrir mistök okkar í borgarskipulagi þegar hann loksins fer. Við erum heppin að flugvöllurinn fer á næstu árum en fór ekki fyrir tíu eða tuttugu árum. Ef það hefði gerst stæði nú hugguleg en hundleiðinleg einbýlishúsabyggð í Vatnsmýrinni þar sem göturnar hétu allar flug-eitthvað. Lágflug, Blindflug og Aðflug. Og botnlangarnir hétu Brottfararspjald og Brottfararhlið.
En nú er sem betur fer runninn upp nýr og bjartari tími í arkitektúr og skipulagi. Úti í heimi eru menn jafnvel farnir að byggja götur á ný, þar sem húsin standa þröngt og eru það há að maður getur gleymt sér í borginni, gleymt landinu. En við megum hinsvegar ekki gleyma landinu, landsbyggðinni. Við vitum það náttúrlega að þó að Reykjavíkurflugvöllur væri á Selfossi þá myndi landsbyggðin samt streyma hingað suður þannig að flugvöllur í Hvassahrauni eða á Lönguskerjum er hreinasti lúxus í samanburði við það.
Þess vegna er það óskiljanlegt að tækifærið skuli ekki notað nú þegar endurbyggja þarf Reykjarvíkurflugvöll með flugstöð og öllu saman að reisa heldur nýjan flugvöll á öðrum stað. Við eigum ekki að þurfa að bíða í sextán ár eftir því að flugvöllurinn fari. Það myndi breyta borginni allri í eina stóra flugstöð þar sem við myndum sitja og bíða í sextán ár eftir því að flugvöllurinn fari.